Het project richt zich op jongeren met chronische klachten (somatisch, psychisch, overbelasting) in het reguliere voortgezet onderwijs. Zeker 9% van alle leerlingen in het voortgezet onderwijs ondervindt, als gevolg van hun klachten/beperking, belemmeringen in het volgen van hun opleiding. Veel van deze, in totaal 72.000 jongeren, raken in meer of mindere mate geïsoleerd en lopen een verhoogd risico op depressie. De uitdaging is om deze doelgroep, die vaak nutteloze studievertraging oploopt, onnodig in opleidings-niveau daalt en zonder startkwalificatie de school verlaat, gelijke kansen te bieden op een diploma en/of vervolgopleiding op niveau. Doordat deze jongeren relatief weinig aandacht trekken, omdat ze minder ‘overlast’ veroorzaken dan andere zorgleerlingen, zijn ze niet altijd of vaak pas laat in beeld als risicogroep. Doel van het project was om de wettelijke en praktische mogelijkheden voor een passende opleiding te onderzoeken, uit te werken, toe te passen en uit te dragen.
Het is belangrijk dat in een handelingsplan wordt vastgelegd welke maatregelen voor de betreffende leerling worden toegepast. Wanneer de zorgbehoefte ingrijpend en onvoor-zien verandert moet het maatregelenpakket kunnen worden bijgestuurd. Van belang is dat een opleiding met een aangepast programma en voorzieningen relevant en volwaardig blijft in relatie tot de eindexameneisen, het eindexamen zelf wordt er immers inhoudelijk niet anders om! Naar gelang de impact voor de leerling en de schoolorganisatie hebben we drie interventieniveaus uitgewerkt:
- Wijzigingen aan, op en om het speelveld: meedoen
- Aanpassen van de spelregels: manoeuvreren
- Veranderen van het spel: maatwerk
Onder elk interventieniveau valt een pakket van mogelijke maatregelen:
- Meedoen vraagt om maatregelen als: informeren, draagvlak verwerven, bezoekregeling, vervoer, extra boekenset, liftgebruik, rustruimte, consulent zieke leerlingen, rugzakje, ambulant begeleider, aangepast lesrooster, studiebonnen, tele-educatie, etc.
- Manoeuvreren vraagt om maatregelen als: beperking van de studielast, flexibel omgaan met de studieduur, aanpassing van de regels met betrekking tot toetsing en examinering aan de mogelijkheden van de zorgleerling.
- Maatwerk vraagt om een individuele jaarindeling van de leerstof en verlaat dus de jaarklassen, combineert reguliere lessen met vakken die in eigen tempo worden doorgewerkt, rekt de spreiding van het eindexamen nog verder op en verlaat zo nodig de doelstelling ‘slagen voor het schooldiploma’ en ruilt deze in voor ‘toelating tot een vervolgopleiding op niveau’.
Er blijkt veel te kunnen en ook te mogen als het gaat om noodzakelijke aanpassingen. Voor zo’n 65% vallen deze maatregelen binnen de eigen vrije ruimte van de school. Voor de overige maatregelen is de medewerking nodig van de leerplichtambtenaar en/of de onderwijsinspectie. Ons is gebleken dat instemming gemakkelijker verleend wordt, wanneer de school een individueel plan van aanpak voorlegt, dat leidt tot gelijke kansen op een diploma. Op zichzelf staande dispensatieverzoeken zijn minder populair. De bevindingen en ervaringen van het project zijn samengebracht op de website www.jongerenbinnenboord.nl. In 2009 worden op initiatief van de WEC Raad ambulant begeleiders vertrouwd gemaakt met de aanpak.
Onze tips aan andere scholen
Instemming verkrijgen voor noodzakelijke aanpassingen in de opleiding voor jongeren met chronische klachten/een beperking verloopt veel gemakkelijker op basis van een goed uitgewerkt individueel plan dan met een boodschappenlijst vol dispensaties.
Je moet tijd durven verliezen om later veel tijd te kunnen winnen. Investeer in het enthousiast maken en participeren van alle mogelijke 'partijen' die voor de realisatie van de innovatie nodig zijn. Het bundelen van expertise leidt tot oplossingen die anders niet in beeld komen.
School: Esdal College
Contactpersoon: Dhr. Th. van der Werf
Plaats: Emmen
Innovatiethema:
Passend onderwijs en zorg
Schooltype:
VMBO HAVO VWO
Bouwsoort:
Onderbouw Bovenbouw
Provincie:
Drenthe
Website: http://www.jongerenbinnenboord.nl
