november 2009 Er is een grote behoefte om onderzoek en praktijk beter met elkaar te verbinden.
Er zijn al verschillende initiatieven die hieraan tegemoet komen. Zo werken binnen Expeditie durven, delen, doen scholen en onderzoekers van verschillende onderzoeksinstituten intensief samen. Met behulp van praktijkgericht wetenschappelijk onderzoek willen zij de kwaliteit van het onderwijs verbeteren en beter verantwoorden. Binnen de Academische Opleidingsschool, in de kenniskringen van lectoren, in projecten van Kennisnet en van de LPC zijn er soortgelijke samenwerkingsverbanden tussen onderzoekers en scholen. Hoog tijd om ervaringen met dit type praktijkgericht onderzoek met elkaar te delen en van elkaar te leren!
Op dinsdagmiddag 10 november j.l. kwamen daarom onderzoekers van de bovengenoemde projecten en instituten op uitnodiging van het Innovatieproject van de VO-raad bijeen. Onder leiding van prof. dr. Sietske Waslander gingen de onderzoekers op zoek naar collectieve kennis en ervaringen over deze vorm van onderwijsonderzoek.
Prof. dr. Sietske Waslander peilde bij de start van de werkconferentie de reacties van de deelnemers op een aantal stellingen over de samenwerking tussen onderzoekers en scholen. Deze stellingen waren ontleend aan het evaluatie-onderzoek naar Expeditie durven, delen, doen dat de Universiteit van Gent verricht. De reacties waren verdeeld op de stelling ‘Volgens mij moeten nieuwe onderwijsstudies aansluiten bij vragen van mensen die dagelijks voor de klas staan’ en de stelling ´Ik ben van oordeel dat onderzoek naar onderwijsinnovaties steeds inzichten moet opleveren die bruikbaar zijn in andere scholen´. Concluderend: een verdere verkenning tijdens de werkconferentie was nodig.
Na deze peiling gingen de onderzoekers in werkgroepen aan de slag met thema’s waar iedere onderzoeker mee te maken krijgt in samenwerking met scholen. Eén van de onderwerpen had betrekking op de voorwaarden voor het realiseren van een onderzoekende cultuur op scholen: wat kun je als onderzoeker doen om dit te realiseren en waarom zou een school hiermee aan de slag moeten? Een ander thema was het doel van dit soort onderzoek. Levert het onderzoek alleen schoolspecifieke kennis op of kun je ook overdraagbare kennis ontwikkelen? Ook spraken de onderzoekers over de kwaliteitscriteria voor praktijkgericht onderwijsonderzoek:zijn bestaande criteria goed of moeten nieuwe criteria ontwikkeld worden en welke zijn dat dan? Het laatste gespreksonderwerp bevatte de rol van de onderzoekers. Hoe ga je om met de spanning tussen onderzoeker en adviseur?
In de plenaire terugkoppeling van de werkgroepen werd duidelijk dat men nog lang niet was uitgepraat over deze thema’s. Er ontstond discussie over de waarde van een onderzoeksvraag van een school in relatie tot het ontwikkelen van overstijgende kennis. De aanwezigen waren het eens dat aan de praktijkkennis - die een school heeft opgedaan vanuit hun eigen onderzoeksbehoefte - door onderzoekers een schooloverstijgende waarde kan worden gegeven. Wat betreft het onderscheid tussen onderzoeker en adviseur werd gesproken over het verschil in dynamiek die iedere rol met zich meebrengt. Bij het wel of niet formuleren van aparte criteria voor praktijkgericht onderzoek werd opgemerkt dat eerder gedefinieerd moet worden wat ‘goed’ en ‘slecht’ onderzoek is. Verder was opvallend dat het belang van de onderzoekende cultuur van scholen en het stimuleren hiervan door onderzoekers als een rode draad door de discussie liep.
De middag eindigde met het inventariseren van de behoefte aan een vervolg op deze kennisdeling. Deze behoefte bleek aanwezig, maar dan wel een vervolg met inbreng van casuïstiek uit verschillende initiatieven die er nu al op het gebied van praktijkgericht onderzoek lopen. Wat kunnen we uit deze casussen leren over de randvoorwaarden en criteria met betrekking tot praktijkgericht onderzoek? Bij het beantwoorden van deze vraag zullen ook scholen betrokken worden. Wordt vervolgd dus.
.jpg){kind=small}
.jpg){kind=small}
